Godot 4'te Çarpışma Katmanları ve Fizik

Çarpışma Katmanları Neden Önemli

Çarpışma katmanları, Godot 4'teki tüm fizik etkileşimlerinin temelidir — hareket, isabet algılama, raycasting, Area tetikleyicileri ve daha fazlası. Layer ile Mask arasındaki farkı anlamak son derece önemlidir ve bunu yanlış anlamak, hem yeni başlayanların hem de deneyimli geliştiricilerin en sık karşılaştığı zorluklardan biridir.

Layer ile Mask — Zihinsel Model

Godot'taki her fizik nesnesinin iki bit maskesi özelliği vardır:

• Layer = "Ben bu katmanlarda bulunuyorum" (ne olduğum)
• Mask = "Ben bu katmanları tararım" (neyi görebildiğim / vurabildiğim)

Proje Ayarlarında Katmanları Adlandırma

Herhangi bir kod yazmadan önce katmanlarınızı adlandırın. Bu, Inspector'ı çok daha kolay kullanılır hâle getirir ve projeniz büyüdükçe kafa karışıklığını önler.

Proje Ayarları > Katman Adları > 2D Fizik (veya 3D Fizik):

Katmanları Kodda Ayarlama (GDScript)

Godot 4 iki yaklaşım sunar — değer tabanlı API (önerilir) ve doğrudan bit maskesi ataması:

# Godot 4 API — value-based (1-indexed, recommended)
set_collision_layer_value(1, true)   # I am on layer 1
set_collision_mask_value(2, true)    # I detect layer 2

# Or use bitmask directly
collision_layer = 1   # Layer 1 only (bit 0)
collision_mask = 6    # Layers 2 and 3 (bits 1 + 2 = 6)

# Read current state
var on_layer_1: bool = get_collision_layer_value(1)
var scans_layer_2: bool = get_collision_mask_value(2)

Yaygın Katman Şemaları

Platformer / Yandan Kaydırmalı

Yukarıdan Bakış / Roguelike

Area2D / Area3D Katmanları

Area'lar aynı Layer/Mask sistemini kullanır. Ek olarak, iki geçiş özelliğine sahiptirler:

• monitoring — true ise, bu Area kendisine giren diğer nesneleri etkin biçimde algılar.
• monitorable — true ise, diğer Area'lar bu Area'yı algılayabilir.

Sinyaller: area_entered ile body_entered

body_entered, bir PhysicsBody (CharacterBody, RigidBody, StaticBody) Area'ya girdiğinde tetiklenir. area_entered, başka bir Area girdiğinde tetiklenir. Kullanım durumunuza uygun sinyali bağladığınızdan emin olun.

# Pickup Area2D — detect when the Player body enters
func _ready() -> void:
    body_entered.connect(_on_body_entered)

func _on_body_entered(body: Node2D) -> void:
    if body.is_in_group("player"):
        collect()
        queue_free()

RayCast Çarpışma Maskesi

RayCast düğümlerinin yalnızca bir Mask'i vardır (Layer yoktur), çünkü bunlar fiziksel gövdeler değil algılayıcılardır. Işının neye isabet edebileceğini filtrelemek için maskeyi ayarlayın:

# RayCast that only detects enemies (layer 2)
$RayCast2D.collision_mask = 2  # Layer 2 = Enemy
# Or use the value-based API:
$RayCast2D.set_collision_mask_value(1, false)  # Ignore Player
$RayCast2D.set_collision_mask_value(2, true)   # Detect Enemy
$RayCast2D.set_collision_mask_value(3, false)  # Ignore Environment

# Line-of-sight ray that ignores projectiles
$LineOfSight.collision_mask = 0
$LineOfSight.set_collision_mask_value(1, true)  # Player
$LineOfSight.set_collision_mask_value(3, true)  # Environment

Pratik Örnek: Player – Enemy – Projectile

İşte tipik bir aksiyon oyunu için eksiksiz bir katman kurulumu. Yorumlar her seçimin arkasındaki mantığı gösterir:

# Player (CharacterBody2D)
# Layer: 1 (Player)          — "I am the player"
# Mask: 2 (Enemy), 3 (Environment), 5 (Pickup)
#   — I collide with enemies, walls, and can pick up items

# Enemy (CharacterBody2D)
# Layer: 2 (Enemy)            — "I am an enemy"
# Mask: 1 (Player), 3 (Environment)
#   — I collide with the player and walls

# Player Bullet (Area2D)
# Layer: 4 (Projectile)       — "I am a projectile"
# Mask: 2 (Enemy), 3 (Environment)
#   — I hit enemies and walls, but NOT the player who fired me

# Enemy Bullet (Area2D)
# Layer: 4 (Projectile)       — "I am a projectile"
# Mask: 1 (Player), 3 (Environment)
#   — I hit the player and walls, but NOT the enemy who fired me

Hata Ayıklama İpuçları

• Görünür Çarpışma Şekilleri: Editörde Debug > Visible Collision Shapes yolunu izleyerek tüm çarpışma şekillerini çalışma zamanında görüntüleyin. Bu, eksik veya hizası kaymış çarpıştırıcıları anında ortaya çıkarır.
• Inspector kontrolü: Bir düğümü seçip Inspector'da Collision > Layer ve Collision > Mask bölümlerini genişletin. Adını görmek için her bitin üzerine gelin (bunları Proje Ayarları'nda adlandırdıysanız).
• Çalışma zamanında yazdırma: Oyun sırasında bit maskesi değerlerini doğrulamak için print("Layer: ", collision_layer, " Mask: ", collision_mask).

Godot 3 → 4 Geçiş Değişiklikleri

Sık Yapılan Hatalar

1. Maskeyi ayarlamayı unutmak

Nesnenizin bir Layer'ı var ama Mask boş (tümü sıfır). Nesne fizik dünyasında vardır ama hiçbir şeyi algılamaz. Eşleşen maskelere sahip diğer nesneler yine onu algılar, ancak bu nesne üzerindeki move_and_slide() her şeyin içinden geçer.

2. Layer ile Mask'i karıştırmak

Oyuncunun Mask'i yerine Layer'ını 2 (Enemy) olarak ayarlamak. Artık fizik motoruna göre oyuncu bir düşmandır. Şunu daima hatırlayın: Layer = ne olduğum, Mask = neyi taradığım.

3. Katman numaraları yerine bit maskesi değerlerini kullanmak

set_collision_layer_value(4, true) yazıp bunun bit maskesi değeri 4'ü (katman 1+2) ayarladığını sanmak. Gerçekte bu, 4. katmanı etkinleştirir. Değer tabanlı API, bit değerlerini değil katman numaralarını alır.

4. Çift yönlü beklenirken tek yönlü algılama

A nesnesi B'nin katmanını maskeler ama B, A'nın katmanını maskelemez. A üzerindeki move_and_slide() B ile çarpışır, ancak B üzerindeki move_and_slide() A'nın içinden geçer. İki CharacterBody düğümünün birbirini engellemesi için her ikisinin de diğerinin katmanını kendi maskesinde bulundurması gerekir.